| |
CHỨNG RỤNG TÓC
BS. Trần Thiện Tư
----------------o0o----------------
Định nghĩa
Da đầu là một cơ quan sống, nuôi dưỡng từ 100.000 đến 150.000 sợi tóc. Sự rụng tóc sinh lý xảy ra cho khỏang 15 sợi tóc mỗi ngày. Chứng rụng tóc được định nghĩa là một triệu chứng bệnh làm tóc thưa đi và trường hợp năng đưa đến sói đầu.
Chu trình họat động của tóc xảy ra theo 3 nhóm:
- 80% tóc được ngày càng dài ra cho đến khi đạt được kích thước tối đa ( gọi là giai đọan anagène ).
- 18% ngưng phát triển ( giai đọan catagène ) .
- 2% chết và rụng xuống, được thay thế bằng tóc khác (giai đọan télogène ).
Nguyên nhân
1/- Rụng tóc giả:
Theo mùa: Người ta chú ý thấy tóc thường rụng nhiều vào mùa xuân và mùa thu.
Sau tuổi dậy thì và vào khoảng 40 tuổi, có sự thay đổi về kích thích tố gây ra sự giảm tóc theo sinh lý.
2/- Rụng tóc rải rác không do viêm
- Rụng tóc cấp tính xảy ra do chấn động tâm thần nặng: Sanh nở, hư thai, sốt nặng, phẩu thuật, xúc cảm lớn...
- Rụng tóc mạn tính do các nguyên nhân khác nhau
Dinh dưỡng: thức ăn thiếu Biotine, chất sắt và kẽm...
Sau khi điều trị các lọai thuốc hóa trị chống ung thư, thưốc chống đông máu, thuốc trị động kinh, thuốc chẹn bêta ( beta blocquant ), thuốc giảm cholestérone thuốc rétinoides...
Do nội tiết: giảm hay tăng chức năng tuyến giáp, bệnh tuyến phó giáp trạng, tiểu đường không ổn định, luput đỏ, thiếu máu, thiếu chất calcium trong máu.
Rụng tóc do nhiều kích thích tố nam hay da nhiều chất nhờn: là nguyên nhân thường xảy ra nhất do các chân tóc chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố di truyền và sự nhạy cảm thay đổi với kích thích tố nam ( Androgène ), làm thời giam phát triển của sợi tóc ngắn lại. Bệnh xảy ra vào tuổi dậy thì ở phái nam và khỏang 30 tuổi ở phái nữ.
Phái nam: tóc rụng từng đợt khỏang 3 đến 4 tháng và được thay thế bẵng sợi tóc mịn giống như lông. Bệnh diển tiến theo 5 giai đọan:
1/ Đầu tiên tóc rụng lõm nhỏ ở giữa vùng trán và thái dương
2/ Tóc rụng lan ra theo hình vòng xóay
3/ Tóc rụng lan đến đỉnh đầu do sự lan rộng các bệnh tích trên
4/ Tóc chỉ còn ở vùng thái dương và vùng chẩm.
5/ Giai đọan chót: tóc còn rất ít, chỉ còn một băng hẹp thưa vòng quanh phía dưới, phía sau và hai bên đầu.
Phái nữ: Tóc rụng thành từng đợt, khỏang hai đợt mổi năm, thường theo mùa và có thể do ảnh hưởng về di truyền.
Người ta chia rụng tóc ở phái nữ ra làm ba giai đoạn:
1/ Rụng tóc ở đỉnh đầu và có hình ảnh giống như các đường rẻ chân tóc rộng ra
1/ Rụng tóc lan ra phía trước đến cách chân tóc vùng trán khỏang 1cm
3/ Rụng tóc đến hết đỉnh đầu.
Ở phụ nữ có thể có các dấu hiệu bệnh lý khác kết hợp vớ rụng tóc như các triệu chứng tăng lượng kích thích tố nam: nổi mụn, mọc lông nhiều, rối lọan kinh nguyệt, nam hóa...
3/ Rụng tóc giới hạn rõ rệt không do sẹo da đầu
- Rụng tóc từng khỏang ( còn gọi là pelade ), được định nghĩa là sự xuất hiện một hoặc nhiều chổ hòan tòan không tóc, phần còn lại bình thường. Hình thức nầy có thể lan rộng từ một vài điểm tiến dần đến rụng tóc hòan tòan. Diển tiến nầy không đóan trước được. Nguyên nhân gây rụng tóc có thể do rối lọan thần kinh thực vật, do nội tiết ( chức năng tuyến giáp bất thường ), chấn động về tình cảm, nguyên nhân về bệnh tự miễn ( có nhiều khả năng nhất, nhưng hiện tại chưa chứng minh được ).
- Rụng tóc do chấn thương: Tóc rụng từng dảy, giới hạn không rõ ràng, tóc có độ dài khác nhau. Thường gặp sau chấn thương gây tụ máu da đầu, sau phẩu thuật...Rụng tóc do nhiểm vi trùng hoặc vi nấm có đặc điểm là tóc rụng từng điểm với sợi tóc bị gảy, ngắn.
4/ Rụng tóc do sẹo da đầu: sẹo to làm các nang chân tóc bị hủy và không hồi phục lại được.
Điều trị rụng tóc
A/ Điều trị nội khoa:
Rụng tóc do rất nhiều nguyên nhân, ngòai các nguyên nhân như nhiểm trùng hoặc nhiểm vi nấm cần điều trị đặc biệt với các kháng sinh và thuốc chống nấm thích hợp. Các lọai thuốc hạn chế rụng tóc gồm có;
- Sinh tố B5 ( acide pentothénique ), sinh tố B6, các axít amin như cystine, cystéine, méthionine,
- Các chất cortisone dùng tại chổ
- Điều trị chống dị ứng tại da đầu ( nhầm giảm hiện tượng rụng tóc do bệnh tự miễn ).
- Kích thích da đầu bằng nhiệt độ lạnh.
- Thuốc tương đối có hiệu quả là Minoxidil ( có tên thương mại là Alostil, Minoxidil gerbiol, Regaine, Alopexy, Néoxidil ) dùng tại chổ, làm tăng lượng tóc khỏang 30%. Tuy nhiên thuốc cũng có tác dụng phụ như ảnh hưởng đến huyết áp, làm tim đập nhanh, giữ nước...Thời gian dùng thuốc từ 4 đến 6 tháng mới có kết quả.
- Thuốc kháng kích thích tố nam ( chỉ dùng cho phụ nữ )
-Thuốc kích thích miển dịch tại chổ ( isoprinosine ), dùng trong trường hợp rụng tóc nặng..
B/ Điều trị phẩu thuật: gồm nhiều phương pháp nhầm bố trí lại phần tóc còn lại trên da đầu rộng ra, phủ lại những nơi mong muốn. Đây là một chuyên ngành rất đặc biệt, rất phát triển. Ngòai cấy tóc ra người ta còn đem tóc cấy làm lông mi, lông mày hoặc những nơi nào khác của cơ thể cần đến.
Bảng phân loại rụng tóc phái nam theo 4 nhóm

.
|
|